Standaard : Fatwa moet terroristen in de dop doen nadenken

Woensdag 03 maart 2010

BRUSSEL - Een Pakistaanse geleerde presenteerde in Londen een fatwa tegen het terrorisme. Welke invloed kan zo'n document hebben?

Van onze redacteur

De Pakistaanse islamgeleerde Muhammed Tahir-ul-Qadri stelde gisteren op een druk bijgewoonde persconferentie een fatwa tegen het terrorisme voor. Ul-Qadri is de leider van Minhaj-ul-Quran, een beweging die zijn wortels heeft in de spirituele soefi-traditie binnen de islam. Minhaj-ul-Quran streeft naar vrede en verzoening en bepleit harmonie tussen de gemeenschappen. De organisatie is wereldwijd verspreid, maar heeft vooral aanhang in Pakistan en bij de Pakistaanse gemeenschap in het Verenigd Koninkrijk.

Ul-Qadri heeft een turf van 600 bladzijden geschreven - in het Arabisch maar de Engelse vertaling volgt binnen een paar weken. De fatwa geeft punt voor punt theologische argumenten die de redeneringen van radicale terreurgroepen zoals Al-Qaeda moeten weerleggen.

Terrorisme vindt geen rechtvaardiging in de islam, wat terreurorganisaties ook beweren, zei Ul-Qadri op de persconferentie: 'Ze kunnen niet beweren dat hun zelfmoordaanslagen hen tot martelaars maken en dat ze de helden van de islamitische umma (de moslimgemeenschap, red.) worden.Nee, ze worden de helden van het hellevuur.'

'Goede bedoelingen kunnen iets slechts niet in iets goeds veranderen... Terrorisme is terrorisme, geweld is geweld en het heeft geen plaats binnen de islamitische leer', zei Ul-Qadri.

Volgens een aantal commentatoren kan deze fatwa een belangrijke rol spelen om jongeren die zich aangetrokken voelen tot de extreme islam op andere gedachten te brengen. 'De fatwa zaait twijfel in de geest van mogelijke zelfmoordterroristen', verklaarde de woordvoerder van Minhaj-ul-Quran in het Verenigd Koninkrijk, Shahid Mursaleen, aan de BBC: 'Extremistische groepen in Groot-Brittannië rekruteren de jeugd door hen te hersenspoelen en te zeggen dat ze “met zekerheid, in een volgend leven beloond worden.' Dr. Qadri's fatwa ontkracht dat, zegt Mursaleen.

Maar hoeveel invloed heeft Ul-Qadri eigenlijk? 'Dr. Tahir ul-Qadri is een invloedrijke geleerde en tv-persoonlijkheid in Pakistan en bij vele Pakistanen in het Verenigd Koninkrijk', zegt Akil N. Awan, lector aan Royal Holloway (University of London) en gespecialiseerd in de islam in het Verenigd Koninkrijk. 'Maar zijn invloed zal zich vooral uitstrekken tot zijn onmiddellijke aanhangers, de leden van zijn organisatie', en tot anderen die zich kunnen vinden in de opvattingen van zijn school.

'Ul-Qadri is echter ook op een bepaalde manier een controversiële figuur: vele mensen buiten zijn eigen beweging verwerpen zijn autoriteit. Er zijn uiteraard ook zijn hechte banden met de voormalige Pakistaanse premier Benazir Bhutto, die in 2007 vermoord is door islamitische extremisten in Pakistan. Dat betekent dat de radicalen hem als een even grote vijand als Bhutto beschouwen', zegt Awan.

Zou deze fatwa echt een invloed kunnen hebben op mogelijke terroristen? Awan is sceptisch: 'Hoewel de bedoelingen achter zo'n fatwa zeker prijzenswaardig zijn, zijn er voorheen al vele gelijkaardige fatwa's geweest en over het algemeen hadden ze weinig effect. Een fatwa is een juridische mening en niemand is echt verplicht deze fatwa te volgen. Individuen die zich aangetrokken voelen tot gewelddadig extremisme, zullen wellicht al beslist hebben dat dr. Ul-Qadri geen gereputeerde geleerde is en zijn mening zal daarom geen invloed hebben. In plaats daarvan zullen ze zich wenden tot de schaarse radicale geleerden die ze als echte autoriteiten beschouwen.'

Volgens Awan zal de fatwa dus 'bijna geen invloed hebben op mogelijke zelfmoordterroristen of radicalen. De rest van de moslimbevolking die geen radicalen zijn, heeft geen fatwa nodig om hen te overtuigen dat een zelfmoordaanslag verkeerd is volgens de islam.'